Stawki w podatku od towarów i usług

2 lutego 2013 | Administrator

 

Od dnia 1 stycznia 2011 r., w związku z trudną sytuacją budżetu państwa i ryzykiem destabilizacji finansów publicznych na skutek szybkiego wzrostu długu publicznego, nastąpiła podwyżka stawek podatku od towarów i usług. Nowe stawki mają charakter czasowy i obowiązują w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z możliwością ich podwyższenia w przypadku, gdyby relacja państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto przekroczyła 55%. Szczegółowy harmonogram ewentualnej zmiany stawek oraz ich wysokość w danym okresie określają przepisy art. 146a – 146j ustawy o podatku od towarów i usług. Ogólne zasady dotyczące rozliczania podatku od towarów usług, m.in. w przypadku, gdy zmieniła się wysokość opodatkowania, określają przepisy art. 41 ust. 14a-14f ustawy.

Stawka podstawowa podatku od towarów i usług wynosi obecnie 23%.

Przepisy ustawy o podatku od towarów przewidują obecnie stosowanie dwóch stawek obniżonych: 8% i 5%.

Stawka podatku w wysokości 8% ma zastosowanie m.in.:
- dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług;
- do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;
- w szczególnych procedurach dotyczących opodatkowania dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.

Z dniem 1 stycznia 2011 r. wprowadzono do polskiego systemu VAT drugą stawkę obniżoną w wysokości 5% (stawka ta nie ma charakteru przejściowego). Listę towarów objętych stawką 5% zawiera załącznik nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług, który obejmuje podstawowe produkty żywnościowe (np. chleb, nabiał, przetwory mięsne, produkty zbożowe: mąka, kasze, makaron, soki), książki drukowane oraz wydawane na dyskach, taśmach i innych nośnikach oraz czasopisma specjalistyczne.

W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów oraz w eksporcie towarów stawka podatku wynosi 0%.

Stawka 0% ma również zastosowanie do:
- czynności wymienionych w art. 83 ustawy o podatku od towarów i usług, w tym m.in. do: towarów i usług związanych z transportem morskim i lotniczym oraz środkami tego transportu, usług związanych z eksportem towarów, usług transportu międzynarodowego;
- niektórych usług świadczonych przez podmioty prowadzące działalność w zakresie turystyki (dotyczy to usług świadczonych dla bezpośredniej korzyści turysty poza terytorium Unii Europejskiej - art. 119 ustawy o podatku od towarów i usług).

Zastosowanie stawki podatku VAT w wysokości 0% do danej czynności oznacza brak opodatkowania (ciężaru fiskalnego) przy jednoczesnym uznaniu tej transakcji za sprzedaż opodatkowaną, co umożliwia odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług z nią związanych (stawka 0% działa jak zwolnienie z VAT z prawem do odliczenia).

W przypadku świadczenia przez podatnika usług, w tym w zakresie handlu i gastronomii, kwota podatku należnego jest obliczana do dnia 31 grudnia 2013 r., jako iloczyn wartości dostawy i stawki:
1) 18,70% - dla towarów i usług objętych stawką podatku 23%;
2) 7,41% - dla towarów i usług objętych stawką podatku 8%.

Stawka ryczałtu, w przypadku podatników świadczących usługi taksówek osobowych, którzy wybrali opodatkowanie tych usług w formie ryczałtu, wynosi obecnie 4%.

Przepisy ustawy upoważniają ministra właściwego do spraw finansów publicznych do obniżania w drodze rozporządzenia stawki podatku do wysokości 0%, 5% lub 8% dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług oraz do określania warunków stosowania stawek obniżonych. Obecnie zakres towarów i usług, dla których obniżono stawkę podstawową jest określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 73, poz. 392, z późn. zm.).