Wyrok NSA z 04-04-2012 sygn. akt I GSK 5/11

Naczelnik Urzędu Celnego w W. wezwał stronę do zmiany wysokości stawki podatkowej z 3,1% na 13,6%, bowiem nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki V., jak wynika z dowodu rejestracyjnego UK Registrakion Certyfikate nr [...], posiada pojemność silnika 2.922 cm³. W odpowiedzi na to wezwanie strona wyjaśniła, że zakupiony samochód nie posiadał silnika oraz skrzyni biegów. Silnik został zamontowany dopiero po przyjeździe do Polski.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na Reguły Interpretacyjne Nomenklatury Scalonej samochód bez silnika, czyli niekompletny, zachowuje jednak zasadnicze cechy samochodu kompletnego, dlatego z uwagi na pojemność silnika, która fabrycznie wynosiła 2.922 cm3, zasadne jest zastosowanie stawki podatkowej 13,6%. W trakcie tego postępowania, w celu ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego notowanej na rynku krajowym, przeprowadzony został przez organ dowód z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność ustalenia wartości pojazdu.

Zanim organ podatkowy wezwie podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego powinien przedtem ustalić, czy różnica pomiędzy deklarowaną przez podatnika podstawą opodatkowania a średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest znaczna. Omawiany przepis ani żaden inny przepis ustawy o podatku akcyzowym nie daje żadnych wskazówek jak określić powyższą różnicę na poziomie znacznym. W rozpatrywanej sprawie różnica ta wynosi 5,5%. Logicznie rzecz ujmując, nie jest to różnica na poziomie znacznym, stosując porównania arytmetyczne. Sąd I instancji wprawdzie nie wyjaśnił pojęcia "znacznie", jednak z uwagi na używanie tego słowa w języku polskim w określonym kontekście jego rozumienia jest zrozumiałe powszechnie, a jego sens jest oczywisty. Jeśli zatem ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia, to znaczy, że miara pojęcia "znacznie" może być uwarunkowana okolicznościami. Warto jednak zaznaczyć, że synonimami pojęcia "znacznie" są takie pojęcia jak pokaźnie, sporo, wydatnie, dużo, obszernie, rozlegle. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca w świetle art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym rozpoczęcia procedury zmierzającej do określenia przez organ podatkowy podstawy opodatkowania w wysokości innej niż deklarowana przez podatnika, przyjmując, że różnica na poziomie 5,5% w sposób oczywisty nie może być uznana za różnicę "znaczną".

Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki V. nie posiadał silnika, tj. tego elementu, który decyduje o stawce podatku akcyzowego, również niesporne jest to, że samochód ten fabrycznie miał zamontowany silnik o pojemności 2.922 cm3. Zgodzić się jednak należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skoro w chwili powstania obowiązku podatkowego samochód nie był wyposażony w żaden silnik, to uzasadnione jest do ustalenia stawki podatkowej przyjęcie silnika o pojemności najniższej ze stosowanej przez producenta mocy silników przy tym modelu samochodu osobowego, tj. V., czyli zamontowanego na terenie kraju przez nabywcę wewnątrzwspólnotowego. Takie rozumienie obowiązujących w chwili powstania obowiązku podatkowego przepisów potwierdza wprowadzona w dniu 1 września 2010 r. zmiana ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 151, poz. 1013), stanowiąca, że w przypadku instalacji, przed pierwszą rejestracją na terenie kraju, silnika w samochodzie nabytym bez silnika przyjmuje się, że przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu jest samochód osobowy o pojemności silnika, który został zainstalowany.